Konverter Cahya
Cahya & Fotomètri — Saka Kandéla menyang Lumen
Kuasai unit fotomètri ing 5 kategori: iluminansi (lux), luminansi (nit), intensitas cahya (kandéla), fluks cahya (lumen), lan èksposur. Pahami prabédan antara cahya ING lumahing vs SAKA lumahing.
Dhasar-dhasar Fotomètri
Lima Kuantitas Fisik
Fotomètri ngukur 5 perkara sing BÉDA! Iluminansi: cahya sing tiba ING lumahing (lux). Luminansi: cahya SAKA lumahing (nit). Intensitas: kakuwatan sumber (kandéla). Fluks: output total (lumen). Èksposur: cahya x wektu. Ora bisa dicampur!
- Iluminansi: lux (cahya ING)
- Luminansi: nit (cahya SAKA)
- Intensitas: kandéla (sumber)
- Fluks: lumen (total)
- Èksposur: lux-detik (wektu)
Iluminansi (Lux)
Cahya sing tiba ING lumahing. Unit: lux (lx) = lumen saben mèter persegi. Srengéngé: 100.000 lux. Kantor: 500 lux. Sinar rembulan: 0,1 lux. Ngukur sepira padhangé lumahing katon nalika dipadhangi.
- lux = lm/m² (lumen/area)
- Srengéngé: 100.000 lx
- Kantor: 300-500 lx
- Ora bisa diowahi dadi nit!
Luminansi (Nit)
Cahya sing asalé SAKA lumahing (dipancaraké utawa dipantulaké). Unit: nit = kandéla saben mèter persegi. Layar ponsel: 500 nit. Laptop: 300 nit. Béda karo iluminansi! Ngukur padhangé lumahing kasebut dhéwé.
- nit = cd/m²
- Ponsel: 400-800 nit
- Laptop: 200-400 nit
- Béda karo iluminansi!
- 5 kuantitas fisik sing béda-béda - ora bisa dicampur!
- Iluminansi (lux): cahya ING lumahing
- Luminansi (nit): cahya SAKA lumahing
- Intensitas (kandéla): kakuwatan sumber ing sawijining arah
- Fluks (lumen): total output cahya
- Mung konversi ing kategori sing padha!
Panjelasan Lima Kategori
Iluminansi (Cahya ING)
Cahya sing tumiba ING lumahing. Ngukur sepira akèhé cahya sing ngenani sawijining wilayah. Unit dhasar: lux (lx). 1 lux = 1 lumen saben mèter persegi. Foot-candle (fc) = 10,76 lux. Digunakaké kanggo desain pencahayaan.
- lux (lx): unit SI
- foot-candle (fc): imperial
- phot (ph): CGS (10.000 lx)
- Ngukur cahya sing ditampa
Luminansi (Cahya SAKA)
Cahya sing dipancaraké utawa dipantulaké SAKA lumahing. Padhang sing sampeyan deleng. Unit dhasar: nit = kandéla/m². Stilb = 10.000 nit. Lambert, foot-lambert iku historis. Digunakaké kanggo tampilan, layar.
- nit (cd/m²): modern
- stilb: 10.000 nit
- lambert: 3.183 nit
- foot-lambert: 3,43 nit
Intensitas, Fluks, Èksposur
Intensitas (kandéla): kakuwatan sumber ing sawijining arah. Unit dhasar SI! Fluks (lumen): output total ing kabèh arah. Èksposur (lux-detik): iluminansi miturut wektu kanggo fotografi.
- kandéla (cd): dhasar SI
- lumen (lm): output total
- lux-detik: èksposur
- Kabèh kuantitas sing béda-béda!
Fisika Pangukuran Cahya
Hukum Kuadrat Kuwalik
Intensitas cahya suda miturut kuadrat jarak. Iluminansi E = Intensitas I / jarak² (r²). Jarak tikel loro = 1/4 padhang. 1 kandéla ing 1 mèter = 1 lux. Ing 2 mèter = 0,25 lux.
- E = I / r²
- Jarak tikel loro = 1/4 cahya
- 1 cd ing 1m = 1 lx
- 1 cd ing 2m = 0,25 lx
Saka Fluks menyang Iluminansi
Fluks cahya kasebar ing sawijining wilayah. E (lux) = Fluks (lumen) / Wilayah (m²). 1000 lumen ing 1 m² = 1000 lux. Ing 10 m² = 100 lux. Wilayah luwih gedhé = iluminansi luwih cilik.
- E = Φ / A
- 1000 lm / 1 m² = 1000 lx
- 1000 lm / 10 m² = 100 lx
- Wilayah iku penting!
Luminansi & Rèflèktansi
Luminansi = iluminansi x rèflèktansi / π. Témbok putih (rèflèktansi 90%): luminansi dhuwur. Lumahing ireng (rèflèktansi 10%): luminansi asor. Iluminansi padha, luminansi béda! Gumantung ing lumahing.
- L = E × ρ / π
- Putih: luminansi dhuwur
- Ireng: luminansi asor
- Lumahing iku penting!
Tolok Ukur Tingkat Cahya
| Kondisi | Iluminansi (lux) | Cathetan |
|---|---|---|
| Cahya lintang | 0.0001 | Cahya alami paling peteng |
| Cahya rembulan (purnama) | 0.1 - 1 | Wengi sing cerah |
| Penerangan dalan | 10 - 20 | Perkotaan lumrahé |
| Ruang tamu | 50 - 150 | Omah sing nyaman |
| Ruang kerja kantor | 300 - 500 | Syarat standar |
| Toko ritel | 500 - 1000 | Tampilan sing padhang |
| Ruang operasi | 10,000 - 100,000 | Presisi bedah |
| Srengéngé langsung | 100,000 | Dina sing padhang |
| Cahya awan kebak | 10,000 - 25,000 | Mendung nganti cerah |
Padhangé Tampilan (Luminansi)
| Piranti | Lumrahé (nit) | Maksimum (nit) |
|---|---|---|
| E-reader (e-ink) | 5-10 | 15 |
| Layar laptop | 200-300 | 400 |
| Monitor desktop | 250-350 | 500 |
| Smartphone | 400-600 | 800-1200 |
| TV HDR | 400-600 | 1000-2000 |
| Proyèktor bioskop | 48-80 | 150 |
| Tampilan LED njaba ruangan | 5000 | 10,000+ |
Aplikasi ing Donya Nyata
Desain Pencahayaan
Kantor: 300-500 lux. Ritel: 500-1000 lux. Bedah: 10.000+ lux. Peraturan bangunan nemtokaké syarat iluminansi. Kèdhiken: mata kesel. Kèdhiken: silau, mborosaké ènèrgi. Pencahayaan sing bener penting banget!
- Kantor: 300-500 lx
- Ritel: 500-1000 lx
- Bedah: 10.000+ lx
- Peraturan bangunan ditrapaké
Tèknologi Tampilan
Layar ponsel/tablet: 400-800 nit lumrahé. Laptop: 200-400 nit. TV HDR: 1000+ nit. Tampilan njaba ruangan: 2000+ nit kanggo visibilitas. Luminansi nemtokaké keterbacaan ing kahanan padhang.
- Ponsel: 400-800 nit
- Laptop: 200-400 nit
- TV HDR: 1000+ nit
- Njaba ruangan: 2000+ nit
Fotografi
Èksposur kamera = iluminansi x wektu. Lux-detik utawa lux-jam. Pangukur cahya ngukur lux. Èksposur sing bener penting banget kanggo kualitas gambar. EV (nilai èksposur) gegandhèngan karo lux-detik.
- Èksposur = lux x wektu
- Pangukur cahya: lux
- lux-detik: unit foto
- EV gegandhèngan karo èksposur
Matematika Cepet
Kuadrat Kuwalik
Iluminansi mudhun miturut jarak². 1 cd ing 1m = 1 lx. Ing 2m = 0,25 lx (1/4). Ing 3m = 0,11 lx (1/9). Cepet: dibagi karo kuadrat jarak!
- E = I / r²
- 1m: dibagi 1
- 2m: dibagi 4
- 3m: dibagi 9
Panyebaran Wilayah
Fluks ing wilayah. Bohlam 1000 lm. Ing jarak 1 m, nyebar ing lumahing bola 12,6 m². 1000 / 12,6 = 79 lux. Bola luwih gedhé = lux luwih cilik.
- Wilayah bola = 4πr²
- 1m: 12,6 m²
- 2m: 50,3 m²
- Fluks / wilayah = iluminansi
Lux menyang Foot-Candle
1 foot-candle = 10,764 lux. Cepet: fc x 10 ≈ lux. Utawa: lux / 10 ≈ fc. Cukup cedhak kanggo perkiraan!
- 1 fc = 10.764 lx
- fc x 10 ≈ lux
- lux / 10 ≈ fc
- Perkiraan cepet
Cara Kerja Konversi
- Langkah 1: Priksa kategori
- Langkah 2: Mung konversi ing kategori
- Iluminansi: lux, fc, phot
- Luminansi: nit, lambert, fL
- AJA NGANTI nyebrang kategori!
Konversi Umum (Ing Kategori)
| Saka | Menyang | Faktor | Conto |
|---|---|---|---|
| lux | foot-candle | 0.0929 | 100 lx = 9,29 fc |
| foot-candle | lux | 10.764 | 10 fc = 107,6 lx |
| phot | lux | 10,000 | 1 ph = 10.000 lx |
| nit (cd/m²) | foot-lambert | 0.2919 | 100 nit = 29,2 fL |
| foot-lambert | nit | 3.426 | 100 fL = 343 nit |
| stilb | nit | 10,000 | 1 sb = 10.000 nit |
| lambert | nit | 3183 | 1 L = 3183 nit |
| lumen | watt@555nm | 0.00146 | 683 lm = 1 W |
Conto Cepet
Soal sing Digarap
Pencahayaan Kantor
Kantor mbutuhaké 400 lux. Bohlam LED ngasilaké 800 lumen saben siji. Ruangan ukurané 5m x 4m (20 m²). Pira bohlam sing dibutuhaké?
Total lumen sing dibutuhaké = 400 lx x 20 m² = 8.000 lm. Bohlam sing dibutuhaké = 8.000 / 800 = 10 bohlam. Nganggep distribusi rata lan ora ana kerugian.
Jarak Sènter
Sènter nduwèni intensitas 1000 kandéla. Pira iluminansiné ing jarak 5 mèter?
E = I / r². E = 1000 cd / (5m)² = 1000 / 25 = 40 lux. Hukum kuadrat kuwalik: jarak tikel loro = 1/4 cahya.
Padhangé Layar
Layar laptop iku 300 nit. Owahana dadi foot-lambert?
1 nit = 0,2919 foot-lambert. 300 nit x 0,2919 = 87,6 fL. Standar bioskop historis iku 16 fL, dadi laptop 5,5x luwih padhang!
Kesalahan Umum
- **Nyampur kategori**: Ora bisa ngowahi lux dadi nit! Kuantitas fisik sing béda-béda. Lux = cahya ING lumahing. Nit = cahya SAKA lumahing. Perlu rèflèktansi kanggo nggandhèngaké.
- **Nglalèkaké kuadrat kuwalik**: Cahya suda miturut KUADRAT jarak, dudu sacara linièr. Jarak 2x = padhang 1/4, dudu 1/2!
- **Mbingungaké lumen lan lux**: Lumen = output total (kabèh arah). Lux = output saben wilayah (siji arah). Bohlam 1000 lm ORA ngasilaké 1000 lux!
- **Nglirwakaké rèflèktansi**: Témbok putih vs témbok ireng ing iluminansi sing padha nduwèni luminansi sing béda banget. Lumahing iku penting!
- **Kandéla vs daya lilin**: 1 kandéla ≠ 1 daya lilin. Lilin pentana = 10 kandéla. Unit historis béda-béda!
- **Unit padhangé layar**: Produsèn nyampur nit, cd/m², lan % padhang. Tansah priksa nit aktual kanggo perbandingan.
Fakta Menarik
Kandéla iku Satuan Dhasar SI
Kandéla iku salah siji saka 7 satuan dhasar SI (bebarengan karo mèter, kilogram, detik, ampere, kelvin, mol). Didefinisèkaké minangka intensitas cahya saka sumber sing mancaraké cahya 540 THz kanthi intensitas radiasi 1/683 watt saben steradian. Siji-sijiné satuan sing adhedhasar persepsi manungsa!
Lumen Didefinisèkaké saka Kandéla
1 lumen = cahya saka sumber 1 kandéla ing sudut padhet 1 steradian. Amarga bola nduwèni 4π steradian, sumber isotropik 1 kandéla mancaraké total 4π ≈ 12,57 lumen. Lumen diturunaké, kandéla iku fundamental!
555 nm iku Puncak Sensitivitas
Mripat manungsa paling sensitif marang 555 nm (ijo-kuning). 1 watt cahya 555 nm = 683 lumen (maksimum sing bisa). Cahya abang utawa biru: luwih sithik lumen saben watt. Mula iku pandelengan wengi wernané ijo!
Layar HDR = 1000+ Nit
Layar standar: 200-400 nit. HDR (High Dynamic Range): 1000+ nit. Sawetara tekan 2000-4000 nit! Pantulan srengéngé: 5000+ nit. HDR niru rentang padhang donya nyata kanggo gambar sing nggumunaké.
Foot-Candle saka Lilin Asli
1 foot-candle = iluminansi 1 kaki saka sumber 1 kandéla. Asliné saka lilin asli ing jarak 1 kaki! = 10,764 lux. Isih digunakaké ing kodhe pencahayaan AS.
Standar Padhangé Bioskop
Proyèktor bioskop dikalibrasi menyang 14-16 foot-lambert (48-55 nit). Katon surem dibandhingaké TV/ponsel! Nanging ing teater sing peteng, iki nyiptakaké kontras sing bener. Proyèktor omah kerep 100+ nit kanggo cahya sekitar.
Évolusi Pangukuran Cahya: Saka Lilin menyang Standar Kuantum
Sumber Cahya Kuno (Sadurungé 1800)
Sadurungé fotomètri ilmiah, manungsa ngandelaké siklus cahya alami lan sumber buatan sing kasar. Lampu minyak, lilin, lan obor nyedhiyakaké penerangan sing ora konsisten sing mung diukur kanthi perbandingan.
- Lilin minangka standar: Lilin saka gajih, lilin tawon, lan spermaceti digunakaké minangka referensi kasar
- Ora ana pangukuran kuantitatif: Cahya diterangaké sacara kualitatif ('padhang kaya awan', 'surem kaya rembulan')
- Variasi regional: Saben budaya ngembangaké standar lilin dhéwé-dhéwé tanpa kesepakatan internasional
- Watesan panemon: Ora ana pangertèn babagan cahya minangka radiasi elektromagnetik utawa foton
Lairé Fotomètri Ilmiah (1800-1900)
Abad kaping 19 nggawa upaya sistematis kanggo nyetandardaké pangukuran cahya, didorong déning adopsi pencahayaan gas lan penerangan listrik awal.
- 1799 - Fotomèter Rumford: Benjamin Thompson (Count Rumford) nemokaké fotomèter ayang-ayang kanggo mbandhingaké sumber cahya
- 1860-an - Standar lilin muncul: Lilin spermaceti (minyak paus), lampu Carcel (minyak sayur), lampu Hefner (amil asetat) saingan minangka referensi
- 1881 - Standar Violle: Jules Violle ngusulaké platina ing titik beku (1769°C) minangka standar cahya - 1 sentimeter persegi mancaraké 1 Violle
- 1896 - Lilin Hefner: Standar Jerman nggunakaké geni amil asetat sing dikontrol, isih digunakaké nganti taun 1940-an (0,903 kandéla modern)
Standardisasi Internasional (1900-1948)
Upaya awal abad kaping 20 nyawijikaké standar nasional sing saingan dadi Lilin Internasional, pendahulu kandéla modern.
- 1909 - Lilin Internasional: Perjanjian antara Prancis, Inggris, lan AS nemtokaké standar minangka 1/20 saka radiator benda ireng platina ing titik beku
- 1921 - Unit Bouguer diusulaké: Adhedhasar standar platina, kira-kira padha karo kandéla modern
- 1930-an - Standar pentana: Sawetara negara nggunakaké lampu pentana standar tinimbang platina
- 1940-an - Perang ngganggu standar: Perang Donya II negesaké perluné pangukuran universal sing bisa direproduksi lan ora gumantung marang artefak
Kandéla Dadi Satuan Dhasar SI (1948-1979)
Kerja sama internasional pascaperang netepaké kandéla minangka satuan dhasar SI kapitu, wiwitané didefinisèkaké déning radiasi benda ireng platina.
1948 Definition: 1948 (CGPM kaping 9): Kandéla didefinisèkaké minangka intensitas cahya 1/600.000 m² platina ing titik beku. Kanggo pisanan, 'kandéla' sacara resmi nggantèkaké 'lilin'. Iki netepaké fotomètri ing kerangka SI bebarengan karo mèter, kilogram, detik, ampere, kelvin, lan mol.
Challenges:
- Ketergantungan marang platina: Mbutuhaké kontrol presisi kemurnian lan suhu platina (1769°C)
- Realisasi sing angel: Sithik laboratorium sing bisa njaga peralatan titik beku platina
- Sensitivitas spektral: Definisi adhedhasar pandelengan fotopik (kurva sensitivitas mripat manungsa)
- Évolusi terminologi: 'Nit' diadopsi sacara informal kanggo cd/m² ing taun 1967, sanajan dudu istilah resmi SI
Révolusi Kuantum: Nggandhèngaké Cahya karo Konstanta Fundamental (1979-Saiki)
Redefinisi taun 1979 mbébasaké kandéla saka artefak material, nanging nggandhèngaké karo watt liwat sensitivitas mripat manungsa ing panjang gelombang tartamtu.
1979 Breakthrough: CGPM kaping 16 nemtokaké manèh kandéla adhedhasar radiasi monokromatik: 'Intensitas cahya, ing arah tartamtu, saka sumber sing mancaraké radiasi monokromatik kanthi frekuensi 540 × 10¹² Hz (555 nm, puncak sensitivitas mripat manungsa) lan nduwèni intensitas radiasi 1/683 watt saben steradian.' Iki nggawé 683 lumen padha persis karo 1 watt ing 555 nm.
Advantages:
- Konstanta fundamental: Gegandhèngan karo watt (satuan daya SI) lan fungsi luminositas fotopik manungsa
- Reproduktifitas: Laboratorium apa waé bisa nggawé kandéla nganggo laser lan detektor sing dikalibrasi
- Ora ana artefak: Ora perlu platina, titik beku, utawa standar fisik
- Presisi panjang gelombang: 555 nm dipilih minangka puncak pandelengan fotopik (ing ngendi mripat paling sensitif)
- Angka 683: Dipilih kanggo njaga kontinuitas karo definisi kandéla sadurungé
Modern Impact:
- Kalibrasi LED: Penting kanggo standar efisiensi ènèrgi (peringkat lumen saben watt)
- Tèknologi tampilan: Standar HDR (nit) adhedhasar definisi kandéla sing presisi
- Kodhe pencahayaan: Syarat bangunan (tingkat lux) bisa dilacak bali menyang standar kuantum
- Astronomi: Pangukuran luminositas lintang gegandhèngan karo fisika fundamental
Révolusi Tèknologi ing Pencahayaan (1980-an-Saiki)
Tèknologi pencahayaan modern wis ngowahi cara kita nggawé, ngukur, lan nggunakaké cahya, nggawé presisi fotomètri luwih penting tinimbang sadurungé.
Era LED (2000-an-2010-an)
LED ngrévolusi pencahayaan kanthi 100+ lumen/watt (vs. 15 lm/W kanggo lampu pijar). Label ènèrgi saiki mbutuhaké peringkat lumen sing presisi. Indeks rendering werna (CRI) lan suhu werna (Kelvin) dadi spèsifikasi konsumèn.
Tèknologi Tampilan (2010-an-Saiki)
Tampilan HDR tekan 1000-2000 nit. Kontrol tingkat piksel OLED. Standar kaya HDR10, Dolby Vision mbutuhaké spèsifikasi luminansi sing presisi. Visibilitas smartphone ing njaba ruangan nyurung padhang puncak 1200+ nit. Bioskop njaga 48 nit kanggo kontras sing bener.
Pencahayaan Cerdas & Desain Berpusat marang Manungsa (2020-an)
Panaliten irama sirkadian nyurung pencahayaan sing bisa diatur (penyesuaian CCT). Pangukur lux ing smartphone. Peraturan bangunan nemtokaké iluminansi kanggo kesehatan/produktivitas. Fotomètri dadi pusat ing desain kesehatan.
- Siji-sijiné satuan SI sing adhedhasar persepsi manungsa: Kandéla sacara unik nggabungaké biologi (sensitivitas mripat) menyang definisi fisika
- Saka lilin menyang kuantum: Lelungan saka batang lilin kasar menyang standar sing didefinisèkaké nganggo laser ing 200 taun
- Isih ngrembaka: Tèknologi LED lan tampilan terus nyurung inovasi fotomètri
- Dampak praktis: Padhangé layar ponsel, pencahayaan kantor, lan lampu ngarep mobil kabeh bisa dilacak bali menyang 683 lumen = 1 watt ing 555 nm
- Masa depan: Potènsi panyempurnan luwih lanjut nalika kita luwih mangertèni ilmu pandelengan, nanging definisi saiki stabil banget wiwit 1979
Tips Pro
- **Priksa kategori dhisik**: Tansah konfirmasi sampeyan ngowahi ing kategori sing padha. Lux menyang fc: OK. Lux menyang nit: SALAH!
- **Kuadrat kuwalik cepet**: Jarak x2 = padhang /4. Jarak x3 = padhang /9. Matematika cepet ing sirah!
- **Lumen ≠ Lux**: Bohlam 1000 lumen sing kasebar ing 1 m² = 1000 lux. Ing 10 m² = 100 lux. Wilayah iku penting!
- **Foot-candle cepet**: fc x 10 ≈ lux. Cukup cedhak kanggo perkiraan kasar. Tepat: fc x 10,764 = lux.
- **Perbandingan tampilan**: Tansah gunakaké nit (cd/m²). Lirwakaké spèsifikasi padhang %. Mung nit sing obyèktif.
- **Perkiraan pencahayaan ruangan**: 300-500 lux lumrahé kanggo kantor. Total lumen sing dibutuhaké = lux x wilayah (m²). Banjur dibagi karo lumen saben bohlam.
- **Notasi ilmiah otomatis**: Nilai ≥ 1 yuta utawa < 0,000001 sacara otomatis ditampilaké ing notasi ilmiah (contone, 1.0e+6) supaya gampang diwaca!
Referensi Fotomètri Lengkap
Iluminansi
Light falling ON a surface - lux, foot-candle, phot. Units: lm/m². Cannot convert to other categories!
| Unit | Simbol | Cathetan & Aplikasi |
|---|---|---|
| lux | lx | Unit SI iluminansi. 1 lx = 1 lm/m². Kantor: 300-500 lux. Srengéngé: 100.000 lux. |
| kilolux | klx | 1000 lux. Kondisi njaba ruangan sing padhang. Rentang srengéngé langsung. |
| millilux | mlx | 0,001 lux. Kondisi cahya asor. Tingkat senja. |
| microlux | µlx | 0,000001 lux. Kondisi peteng banget. Tingkat cahya lintang. |
| foot-candle | fc | Iluminansi imperial. 1 fc = 10,764 lux. Isih digunakaké ing kodhe AS. |
| phot | ph | Unit CGS. 1 ph = 10.000 lux = 1 lm/cm². Jarang digunakaké saiki. |
| nox | nx | 0,001 lux. Penerangan wengi. Saka basa Latin 'wengi'. |
| lumen saben meter persegi | lm/m² | Padha kaya lux. Definisi langsung: 1 lm/m² = 1 lux. |
| lumen saben sentimeter persegi | lm/cm² | Padha kaya phot. 1 lm/cm² = 10.000 lux. |
| lumen saben kaki persegi | lm/ft² | Padha kaya foot-candle. 1 lm/ft² = 1 fc = 10,764 lux. |
Luminansi
Light emitted/reflected FROM a surface - nit, cd/m², foot-lambert. Different from illuminance!
| Unit | Simbol | Cathetan & Aplikasi |
|---|---|---|
| candela saben meter persegi (nit) | cd/m² | Unit luminansi modern = nit. Tampilan dinilai ing nit. Ponsel: 500 nit. |
| nit | nt | Jeneng umum kanggo cd/m². Standar padhangé tampilan. HDR: 1000+ nit. |
| stilb | sb | 1 cd/cm² = 10.000 nit. Padhang banget. Jarang digunakaké saiki. |
| candela saben sentimeter persegi | cd/cm² | Padha kaya stilb. 1 cd/cm² = 10.000 cd/m². |
| candela saben kaki persegi | cd/ft² | Luminansi imperial. 1 cd/ft² = 10,764 cd/m². |
| candela saben inci persegi | cd/in² | 1 cd/in² = 1550 cd/m². Wilayah cilik, padhang dhuwur. |
| lambert | L | 1/π cd/cm² = 3.183 cd/m². Lumahing difus sampurna. |
| millilambert | mL | 0,001 lambert = 3,183 cd/m². |
| foot-lambert | fL | 1/π cd/ft² = 3,426 cd/m². Standar bioskop AS: 14-16 fL. |
| apostilb | asb | 1/π cd/m² = 0,318 cd/m². Unit CGS. |
| blondel | blondel | Padha kaya apostilb. 1/π cd/m². Dijenengi saka André Blondel. |
| bril | bril | 10^-7 lambert = 3,183 x 10^-6 cd/m². Pandelengan sing beradaptasi karo peteng. |
| skot | sk | 10^-4 lambert = 3,183 x 10^-4 cd/m². Unit pandelengan skotopik. |
Intensitas Cahya
Light source strength in a direction - candela (SI base unit), candle power. Different physical quantity!
| Unit | Simbol | Cathetan & Aplikasi |
|---|---|---|
| candela | cd | Satuan dhasar SI! Intensitas cahya ing sawijining arah. LED: 1-10 cd lumrahé. |
| kilocandela | kcd | 1000 kandéla. Sumber sing padhang banget. Lampu sorot. |
| millicandela | mcd | 0,001 kandéla. LED cilik. Lampu indikator: 1-100 mcd. |
| hefnerkerze (lilin hefner) | HK | 0,903 cd. Standar lilin Jerman. Geni amil asetat. |
| lilin internasional | ICP | 1,02 cd. Standar awal. Platina ing titik beku. |
| lilin desimal | dc | Padha kaya kandéla. Istilah Prancis awal. |
| lilin pentana (10 daya lilin) | cp | 10 cd. Standar lampu pentana. 10 daya lilin. |
| unit carcel | carcel | 9,74 cd. Standar lampu Prancis. Lampu minyak Carcel. |
| bougie desimal | bougie | Padha kaya kandéla. Lilin desimal Prancis. |
Fluks Cahya
Total light output in all directions - lumen. Cannot convert to intensity/illuminance without geometry!
| Unit | Simbol | Cathetan & Aplikasi |
|---|---|---|
| lumen | lm | Unit SI fluks cahya. Total output cahya. Bohlam LED: 800 lm lumrahé. |
| kilolumen | klm | 1000 lumen. Bohlam padhang. Pencahayaan komersial. |
| millilumen | mlm | 0,001 lumen. Sumber sing surem banget. |
| watt (ing 555 nm, efikasi cahya puncak) | W@555nm | 1 W ing 555 nm = 683 lm. Efisiensi cahya puncak. Maksimum cahya ijo. |
Eksposur Fotometrik
Light exposure over time - lux-second, lux-hour. Illuminance integrated over time.
| Unit | Simbol | Cathetan & Aplikasi |
|---|---|---|
| lux-detik | lx⋅s | Iluminansi miturut wektu. Èksposur fotografi. 1 lx suwéné 1 detik. |
| lux-jam | lx⋅h | 3600 lux-detik. 1 lx suwéné 1 jam. Èksposur luwih suwé. |
| phot-detik | ph⋅s | 10.000 lux-detik. Èksposur padhang. |
| foot-candle-detik | fc⋅s | 10,764 lux-detik. Foot-candle suwéné 1 detik. |
| foot-candle-jam | fc⋅h | 38.750 lux-detik. Foot-candle suwéné 1 jam. |
Praktik Paling Apik Konversi Fotomètri
Praktik Paling Apik
- Ngerti kuantitasé: Lux (ING lumahing), nit (SAKA lumahing), kandéla (sumber), lumen (total) - AJA NGANTI dicampur!
- Mung konversi ing kategori sing padha: lux↔foot-candle OK, lux↔nit ORA MUNGKIN tanpa data lumahing
- Kanggo lumen menyang lux: butuh wilayah lan pola distribusi cahya (dudu pembagian sederhana!)
- Padhangé layar ing nit: 200-300 ing jero ruangan, 600+ ing njaba ruangan, 1000+ konten HDR
- Kodhe pencahayaan nggunakaké lux: kantor 300-500 lx, ritel 500-1000 lx, verifikasi syarat lokal
- Fotografi: lux-detik kanggo èksposur, nanging kamera modern nggunakaké skala EV (nilai èksposur)
Kesalahan Umum sing Kudu Dihindari
- Nyoba ngowahi lux dadi nit sacara langsung: Ora mungkin! Kuantitas sing béda-béda (ING vs SAKA lumahing)
- Ngowahi lumen dadi lux tanpa wilayah: kudu ngerti wilayah sing dipadhangi lan pola distribusi
- Nglirwakaké hukum kuadrat kuwalik: Intensitas cahya suda miturut jarak² (jarak tikel loro = 1/4 cahya)
- Nyampur kategori: Kaya nyoba ngowahi mèter dadi kilogram - sacara fisik ora ana artiné!
- Nggunakaké unit sing salah kanggo aplikasi: tampilan butuh nit, ruangan butuh lux, bohlam dinilai ing lumen
- Mbingungaké kandéla karo candlepower: unit imperial lawas, ora padha karo kandéla modern (cd)
Pitakonan sing Kerep Ditakokaké
Apa bédané antara lux lan nit?
Béda banget! Lux = iluminansi = cahya sing tiba ING lumahing (lm/m²). Nit = luminansi = cahya sing asalé SAKA lumahing (cd/m²). Conto: méja nduwèni iluminansi 500 lux saka lampu ing dhuwuré. Layar komputer nduwèni luminansi 300 nit sing sampeyan deleng. Ora bisa diowahi siji lan sijiné tanpa ngerti rèflèktansi lumahing! Kuantitas fisik sing béda-béda.
Apa aku bisa ngowahi lumen dadi lux?
Bisa, nanging butuh wilayah! Lux = lumen / wilayah (m²). Bohlam 1000 lumen sing madhangi lumahing 1 m² = 1000 lux. Bohlam sing padha sing madhangi 10 m² = 100 lux. Iki uga dipengaruhi déning jarak (hukum kuadrat kuwalik) lan pola distribusi cahya. Iki dudu konversi langsung!
Napa kandéla iku satuan dhasar SI?
Alesan historis lan praktis. Intensitas cahya iku fundamental - bisa diukur langsung saka sumber. Lumen, lux diturunaké saka kandéla nganggo géomètri. Uga, kandéla iku siji-sijiné satuan SI sing adhedhasar persepsi manungsa! Didefinisèkaké nganggo sensitivitas spektral mripat manungsa ing 555 nm. Istiméwa ing antarané satuan SI.
Pira padhangé layar sing apik?
Gumantung ing lingkungan! Ing jero ruangan: 200-300 nit cukup. Njaba ruangan: butuh 600+ nit kanggo visibilitas. Konten HDR: 400-1000 nit. Kepadhangen ing peteng = mata kesel. Kesuremen ing srengéngé = ora bisa ndeleng. Akèh piranti nyetel sacara otomatis. Ponsel biasané 400-800 nit, sawetara tekan 1200+ kanggo srengéngé sing padhang.
Pira lumen sing aku butuhaké?
Gumantung ing ruangan lan tujuané! Aturan umum: 300-500 lux kanggo kantor. Kamar turu: 100-200 lux. Dapur: 300-400 lux. Kalikaké lux x wilayah ruangan (m²) = total lumen. Conto: kantor 4m x 5m (20 m²) ing 400 lux = dibutuhaké 8.000 lumen. Banjur dibagi karo lumen saben bohlam.
Napa aku ora bisa nyampur kategori-kategori iki?
Iki kuantitas fisik sing béda-béda dhasar kanthi dimensi sing béda-béda! Kaya nyoba ngowahi kilogram dadi mèter - ora mungkin! Iluminansi iku fluks/wilayah. Luminansi iku intensitas/wilayah. Intensitas iku kandéla. Fluks iku lumen. Kabèh gegandhèngan déning fisika/géomètri nanging ORA bisa diowahi sacara langsung. Sampeyan butuh informasi tambahan (jarak, wilayah, rèflèktansi) kanggo nggandhèngaké.
Direktori Piranti Lengkap
Kabeh 71 piranti sing kasedhiya ing UNITS